Θεωρίες για τη ριζοσπαστικότητα της σύγχρονης τέχνης, ή, τι συμβαίνει όταν η ιστορία της τέχνης ξεχνά τον Μαρξισμό

Η «σύγχρονη τέχνη» συχνά ταυτίζεται με τη ριζοσπαστικότητα, μια πεποίθηση που βασίζεται στην εκλαμβανόμενη ως αδιαμφισβήτητη σύγχρονη πραγματικότητα των εναλλακτικών πολλαπλών αφηγήσεων, οι οποίες εναντιώνονται στον αυταρχισμό της –μοναδικής, δυτικής, ανδροκρατικής, αποικιοκρατικής κτλ.– νεωτερικότητας. Οι αφηγήσεις αυτές συγκροτούνται στο έδαφος των μεταμαρξιστικών προσεγγίσεων και της απόρριψης της μαρξιστικής ανάλυσης η οποία, σε αυτό το πλαίσιο, ερμηνεύεται ως έκφραση μιας ολιστικής, ντετερμινιστικής προσέγγισης που αποκλείει τις αφηγήσεις και τις εμπειρίες των σύγχρονων υποκειμενικοτήτων. Στο άρθρο αυτό, εξετάζω τις αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν την ιδεολογία της «σύγχρονης τέχνης» και ερμηνεύω, με αναφορά στην ιστορία της θεσμικής συγκρότησής της, τον ρόλο της στην επιβεβαίωση, τελικά, του καπιταλισμού ως της αδιαμφισβήτητης συνθήκης, εντός της οποίας αναπτύσσονται οι ριζοσπαστικές καλλιτεχνικές θεωρίες και πρακτικές της σύγχρονης τέχνης.

“Contemporary art” is often identified with radicality, a belief based on the perceived as indisputable contemporary reality of alternative multiple narratives, which oppose the authoritarianism of –the unique, western, male-dominated, colonial, etc.– modernity. These narratives are built on the ground of post-Marxist approaches and the rejection of Marxist analysis which, in this context, is interpreted as an expression of a holistic, mechanistic approach that excludes the narratives and experiences of the contemporary subjectivities. In this article, I examine the contradictions that sustain the ideology of “contemporary art”, and interpret, with reference to the history of its institutional formation, its role in the eventual confirmation of capitalism as the indisputable condition within which radical artistic theories and practices of contemporary art are developed.